1

محیط زیست و کار فرهنگی

یکی از نکته های جالب برای من جهت گیری ما در طول چند دهه گذشته و دررابطه با محیط زیست است.

ما در طبیعت دخالت کردیم. ابتدا با تولید فضولات اجتماعی و صنعتی طبیعت را خراب کردیم. بعد وقتی دیدیم تعداد جانوران گوگولی مگولی طبیعت کم شده. با غذا دادن به آنها سعی میکنیم تعدادشان را زیاد کنیم. این یک نگاه سنتی و غلط در محیط زیست است. دیدگاه امروز میگوید شما کاری به طبیعت نداشته باشید. او خود خودش را ترمیم میکند. ما اگر کربن تولیدی را کم کنیم، زباله ها و مصرف آروماتیک(نفت و پلاستیک) خود را کنترل کنیم. اگر اثرات منفی خود را بر طبیعت کاهش دهیم. همه چیز درست خواهد شد. این همان چیزی است که باید در مورد فرهنگ بدانیم.

ذات خداجوی انسان ها خود به خود به سمت خوب بودن و الهی بودن حرکت میکند. خداوند هر آنچه برای هدایت انسان نیاز است به او داده است. ما مدام سعی میکنیم با دست کاری در عقاید انسان ها و اجبار آنچه خوب میدانیم آدم ها را تغییر دهیم. بیشترین تهمت در این میان به کشورهای غربی وارد است. انها اگرچه امروزه میدانند با محیط زیست چه کنند. اما در حوزه فرهنگ با اجبار تلاش دارند جهت گیری انسان ها را تغییر دهند. چه با حمله و تلاش برای گسترش فرهنگ سیاسی مطلوب خود و چه از طریق اشاعه فساد و تلاش برای تحریک شهوات. اما ما هم از این سو دچار خطا هستیم. تلاش میکنیم آنچه خوب میدانیم را به فشار به مردم تحمیل کنیم. منظور من خیلی حکومتی نیست. هر کدام از ما مثلا به فرزندانمان مواردی را اجبار میکنیم.

اما آنچه اسلام از ما میخواهد یک کلمه است. اسلام میگوید فضای فکر را برای انسان ها فراهم کنید. اطلاعات را به صورت آزاد در اختیارشان قرار بدهید. نتیجه چیزی جز خدا خواهی نخواهد بود. درست همانند آنچه بر ابراهیم گذشت. خداوند برای تربیت ابراهیم نه یک معلم موحد و نه یک محیط بسیار عالی برای او خلق کرد. خداوند او را در قار و در فضایی فارغ از فضای تحمیلی شهر و البته در کنار روزی پاک و انسان های خوب قرار داد. ابراهیم خود به خود خدا دوست شد.

از نظر من ما هم چنین وظیفه ای داریم. فقط کافی است حرف درست را در فضای منطقی بزنیم. اصرار ما به دستکاری محیط فرهنگی نتیجه ای جز بد تر شدن اوضاع ندارد. آنچه اسلام از ما میخواهید ایجاد فضای آزاد فکری است. این آزادی را هم مطالب مستهجن و داد و بیداد های سیاسی خراب میکند و هم اصرار به رعایت ظواهر.

 

دیدگاهی دارید؟